Phương pháp phòng trừ muỗi cho hoa huệ trắng

1,060 views

Nhằm đạt hiệu quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp, hiện nay một số nông dân đã mạnh dạn chuyển đối một phần diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng một số loại cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao như: hoa huệ, rau màu … hoa huệ là loại cây dễ trồng, dễ chăm sóc trong khi nhu cầu của thị trường lại cao, sau khi trồng từ 3 đến 4 tháng là bắt đầu cho thu hoạch, 2 tháng tiếp theo cây huệ cho bông ổn định và thời gian thu hoạch kéo dài từ 3 năm trở lên. Tuy nhiên, hoa huệ cũng là loại cây có nhiều đối tượng sâu bệnh gây hại làm ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng bông.

Chính vì vậy cần áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật nhằm hạn chế sự gây hại của các đối tượng sâu bệnh, đồng thời tiết kiệm được chi phí sản xuất. Đặc biệt trong khoảng thời gian cây cho bông thì phải thường xuyên theo dõi tình hình sâu bệnh, nếu phát hiện cây có triệu chứng bị sâu bệnh thì phải có biện pháp quản lý kịp thời nhằm hạn chế thiệt hại năng suất. Trên hoa huệ có rất nhiều loài sâu bệnh tấn công gây hại như bù lạch (Haplothrips sp), chủ yếu gây hại trên hoa, cả ấu trùng và thành trùng chích hút nhựa hoa làm cho các cánh hoa bị xoắn và có vết héo màu nâu vàng, cánh hoa bị héo và khô đi nhưng không rụng liền.

Ngoài ra một đối tượng đang gây hại phổ biến ở một số vùng trồng huệ là muỗi Contarinia sp. làm cho hoa huệ bị thối nâu, giảm giá trị thương phẩm. Để phòng trị tốt đối tượng dịch hại này chúng ta cần áp dụng biện pháp phòng trừ tổng hợp.

1. Đặc điểm sinh vật học muỗi đục nụ hoa huệ (Contarinia sp.) Muỗi đục nụ hoa huệ sinh trưởng và phát triển quanh năm, thời gian sinh trưởng và hoàn thành vòng đời trung bình từ 21 – 28 ngày. Trứng được đẻ ở kẻ hở giữa các mép cánh của nụ hoa. Trứng mới nở có màu trắng sau đó chuyển dần sang vàng nhạt, kích thước trứng rất nhỏ khó có thể quan sát được bằng mắt thường. Trứng phát triển sau 24 giờ thì nở thành ấu trùng. Ấu trùng dạng dòi, có kích thước từ 1 – 2 mm. Ấu trùng mới nở có màu trắng nhạt sau đó chuyển dần sang màu vàng kem. Ấu trùng gây hại bằng cách nằm phía trong nụ hoa ăn dần biểu bì chừa lại lớp màng mỏng trên cánh hoa. Khi có động ấu trùng có khả năng búng nhảy, rất nhanh và linh hoạt. Sau 5-7 ngày ấu trùng chui ra khỏi nụ búng xuống bên dưới đất để làm nhộng. Giai đoạn nhộng (14-21 ngày). Muỗi làm nhộng trên mặt đất nơi có độ ẩm cao. Nhộng mới hình thành có màu vàng nhạt sau đó chuyển dần sang màu nâu đậm. Sau 14 – 21 ngày nhộng sẽ vũ hóa thành muỗi và bay lên khỏi mặt đất để giao phối và đẻ trứng. Thành trùng là một loài muỗi kích thước cơ thể rất nhỏ khoảng từ 1–2 mm, có 1 cặp cánh lớn màu nâu nhạt và con đực nhỏ hơn con cái. Thời gian sống của thành trùng khoảng 4 ngày. Ở giai đoạn này muỗi chủ yếu bắt cặp và đẻ trứng để tiếp tục vòng đời.

2. Triệu chứng gây hại và biện pháp phòng trừ
- Trên phát hoa: khi bị hại phát hoa trở nên cong queo, phần đọt của phát hoa khô lại.
- Trên nụ: phần mô sau khi bị muỗi gây hại trở nên khô và làm hoa biến dạng. Nếu gặp nước phần mô bị hại sẽ thối nhũn, nụ có màu vàng nâu và rụng. Khi tách nụ hoa bị hại ra sẽ thấy có rất nhiều ấu trùng nhỏ màu vàng ở bên trong. – Trên hoa: nếu bị hại ở giai đoạn nụ lớn hoa vẫn có thể nở được nhưng để lại những hình dạng bất định trên cánh hoa, phần mô sau khi bị hại chỉ còn lại lớp màng mỏng, khô. Để công tác phòng trừ muỗi đục nụ hoa huệ đạt hiệu quả cao, chúng ta cần áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp với từng điều kiện cụ thể của vườn huệ trong đó biện pháp cụ thể như sau: – Ngắt bỏ tất cả các nụ hoa và phát hoa bị hại cho vào túi nylon và đốt bỏ ngay trong ngày, không đổ vào hố chôn rác, động tác này tuy đơn giản nhưng lại rất quan trọng để làm giảm nhanh mật độ muỗi đục bông gây hại trên vườn. – Quản lý tốt các cây ký chủ phụ của muỗi đục bông như rau dền, cây hoa dại, cải các loại, khổ qua, cây bông bụp, hoa lài, lan hoàng thảo, ớt, cà chua… sẽ góp phần hạn chế muỗi trên ruộng – Sử dụng bẫy dính vàng để thu hút và bẫy bắt thành trùng trên ruộng. Thay bẫy dính định kỳ khoảng 2-3 tuần/lần tùy thuộc vào số lượng muỗi vào bẫy nhiều hay ít.
- Trồng cây có tác dụng xua đuổi muỗi như: sả, sen cạn, hoa vạn thọ.
- Đối với nhộng: Rải thuốc hạt xuống phần đất bên dưới đất, các loại thuốc có thể sử dụng Diaphos 10H, Sago Super 3G, Gà Nòi 4G, Basudin 10 H. Khi rải thuốc tưới nước cho thuốc thấm đều xuống đất động tác này để diệt nhộng trong đất.
- Đối với việc phòng trị ấu trùng và thành trùng: do ấu trùng sống bên trong nụ hoa nên khi phun thuốc sẽ khó diệt hoàn toàn ấu trùng sống bên trong. Có thể sử dụng các loại thuốc lưu dẫn như thuốc Amico 10 EC, Admire 50 EC, Confidor 100 SL… để phòng trị ấu trùng sống bên trong nụ hoa. Để đạt được hiệu quả cao khi sử dụng thuốc hóa học cần chú ý kết hợp giữa việc phòng trị ấu trùng và thành trùng cùng lúc trên ruộng.
- Nên sử dụng luân phiên các loại thuốc để tránh hiện tượng kháng thuốc.
- Do tập tính của muỗi thường vũ hóa vào khoảng giai đoạn từ 17 – 18 giờ trở đi và khi vũ hóa muỗi cần từ 1 – 2 giờ để ăn thêm trước khi bắt cặp giao phối và đẻ trứng nên việc tưới nước hay phun thuốc dạng sương lên hoa vào thời điểm này sẽ có hiệu quả cao trong việc diệt thành trùng có trên vườn. KS. Nguyễn Thị Thu Nguyệt Chi cục BVTV Kiên Giang

Leave a Comment